चितवन । भरतपुर महानगरपालिका चितवन जिल्लामा अवस्थित एक प्रमुख महानगर हो । भरतपुर महानगरपालिका पछिल्ला वर्षहरूमा तीव्र पूर्वाधार विकास, सुशासन र आर्थिक गतिविधिको विस्तारसँगै “विकास र समृद्धिको स्वर्णिम युग” तर्फ उन्मुख भएको छ ।
नौ वर्षअघि भरतपुर महानगरपालिकाको प्रमुखमा निर्वाचन लड्न आउँदै गर्दा रेनु दाहाललाई धेरैले ‘प्रचण्डकी छोरी’ भनेर चिने । नौ वर्ष भरतपुरको मुहार फेरेर बिदा भएकी उनलाई भरतपुरवासीले मात्रै होइन सिङ्गो देशवासीले विकासको पर्याय भनेर चिन्ने अवस्थामा पुर्यायो ।
यो अवस्था आउनुमा दाहालले खेलेको भूमिका भरतपुरवासीका लागि चिरस्मरणीय रहने छ । त्यसो त साँघुरो राजमार्ग, खाल्डाखुल्डी सहितका धुलाम्य सडकहरू, जीर्ण विद्यालय भवनजस्ता समस्यै समस्याले जेलिएको भरतपुरलाई अहिलेको अवस्थामा पुर्याउनुमा उनले रात दिन नभनी खेलेको भूमिका भरतपुरवासीले कहिल्यै भुल्ने छैनन् । दाहालको नेतृत्वमा भएका दूरगामी र ऐतिहासिक उपलब्धिहरूले देशकै अग्रणी ‘मोडेल’ बनेको छ।
– पूर्वाधार, आधुनिक सडक सञ्जाल र हरित सौन्दर्यकरण :
लेनको मुख्य सडक, ४ लेनको बाईपास सडक र महानगरको मेरुदण्ड मानिने ८८.४ किमी लामो राष्ट्रिय रिङरोडको निर्माण, बजार क्षेत्रका मुख्य चोकमा ट्राफिक लाईट जडान सुरुवात :
१. हुलाकी राजमार्ग र लिङ्क रोड:
-भरतपुर-जगतपुर-माडी-ठोरी हुलाकी राजमार्गसहित भित्री लिङ्क रोड र साना सडकहरू गरी ११००+ किलोमिटर पक्की सडक निर्माण एवं फराकिलो गर्ने कार्य सम्पन्न भयो।
-‘स्वच्छ र हरित भरतपुर’ को संकल्प अनुरूप मुख्य सडकका छेउछाउ र सडक मेडियन (Road Median) मा व्यापक वृक्षारोपण र फूलहरू रोपेर महानगरलाई आकर्षक र वातावरणीय मैत्री बनाइएको छ।
-मुख्य चोकहरूमा हाईमास्ट र मिनीमास्ट बत्ती, मुख्य सडकमा अन्डरग्राउन्ड विद्युतीकरण र भित्री सडकमा स्मार्ट लाइटको एवं सबै सडकमा सडक बत्तीको व्यवस्था गरिएको छ।
-भरतपुर महानगरका ४०० भन्दा बढी स्थानमा उच्चस्तरीय CCTV क्यामेरा जडान गरी सुरक्षित सहरको प्रत्याभूति गरिएको छ।
-अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको भरतपुर सिटी हल, महानगरको अत्याधुनिक प्रशासनिक भवन र २९ वटै वडामा नयाँ कार्यालय भवनहरू निर्माण सम्पन्न भएको छ।
-गौतम बुद्द अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशालाको निर्माण ।
-अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको प्रदर्शनी केन्द्र, चितवन एक्स्पो सेन्टरको स्थापना एवं सन्चालन।
– GIS युनिटको स्थापना र GIS मा आधारित डिजिटल शहरी नक्सा, घर नम्बरिङ र सडक ठेगाना प्रणाली,Municipal Geographic Information Sytem, एकीकृत कर प्राणली, मोबाईल एप सम्बन्धी सम्झौता भई कार्यन्वयनको चरणमा।
२.स्वास्थ्य र सामाजिक सुरक्षा :
– भुमिहिन जनसमुदायलाई लालपुर्जा, जग्गाको निस्सा एवं नापजांच।
– भरतपुर अस्पतालमा ज्येष्ठ नागरिक र महिलाहरूका लागि निःशुल्क ओपिडी (OPD) टिकट को व्यवस्था।
– सबै वडाहरूमा सुविधासम्पन्न स्वास्थ्य संस्था र स्वास्थ्य चौकीहरू एंव सामुदायिक स्वास्थ्य केन्द्रको स्थापना र स्थानीयलाई रोगजारि स्थापना! सबै वडाका स्वास्थ्य भवनको निर्माण सम्पन्न !
– भरतपुर अस्पताल र क्यान्सर अस्पतालको स्तरोन्नति तथा नर्सिङ कलेजको स्थापना।
– जनतालाई स्वास्थ्य बिमाको दायरामा ल्याउने कार्य र भरतपुरमा जन्म लिने छोरीहरूको भविष्यका लागि निःशुल्क छोरि जीवन बिमा कार्यक्रम।
– सार्वजनिक बिधालयमा निशुल्क सेनिटरी प्याड उपलब्ध ।
– भरतपुरलाई सडक बालबालिका एवं सडक मानव मुक्त शहरको रुपमा घोषणा एवं प्रभावकारी कार्यन्वयन।
– विपन्न विरामी लाई उपचार खर्च प्रदान, अपांग एवं अशक्त, असहायलाई विविध सहयोग !
सुत्केरि पोसण झोला बितरण कार्यक्रम! समुदायसङ्ग मेयर स्वास्थ्य कार्यक्रम मार्फत घर घरमा स्वास्थ्यकर्मि परिचालन,
३. शिक्षा र प्राविधिक दक्ष जनशक्ति :
-उच्च शिक्षा: कृषि तथा वनविज्ञान विश्वविद्यालय र TU को आङ्गिक क्याम्पसको रुपमा चितवन इन्जिनियरिङ कलेजको स्थापना।
– माडीमा दिवाकर स्मृति बहुप्राविधिक शिक्षालय, भरतपुरमा नारायणी बहुप्राविधिक शिक्षालय र जगतपुरमा CTEVTआङ्गिक बहुप्राविधिक शिक्षालयहरूको स्थापना।
– सरकारी विद्यालयहरूमा बस सेवा, प्राविधिक शिक्षा र पूर्वाधार सुधारले गर्दा विद्यार्थीको आकर्षण र संख्यामा उल्लेख्य वृद्धि।
– महानगरिय छात्रवृत्ति मार्फत बर्सेनि हजारौं विधार्थीले अध्ययनमा सहजता महसुस गरेका छन।
– विपन्न विधार्थीहरुलाई साईकल तथा पोसाक एवं न्यानो कपडा वितरणले विधार्थीलाई विधालयतर्फ आकर्षित गरेको छ।
– महानगरबाट बर्सेनि सयौं युवाहरु लाभान्वित हुने गरि प्राविधिक सीप तथा तालिमहरु प्रदान गर्ने कार्य ।
४. कृषि, सिँचाइ र खानेपानी :
– दूध किसानलाई प्रतिलिटर ४ रुपैयाँ नगद अनुदान र आधुनिक कृषि उपकरणहरूमा विशेष सहुलियत।
-नारायणी लिफ्ट सिँचाइको पुनरुत्थान र पर्याप्त डिप बोरिङमार्फत सबै कृषि क्षेत्रमा सिँचाइ पुर्याइएको।
-महानगरका ९०% भन्दा बढी जनतामा शुद्ध खानेपानीको पहुँच र मासिक ७००० लिटरसम्म प्रति घर निःशुल्क खानेपानी वितरण।
५. पर्यटन, वातावरण र सहरी पुनरुत्थान :
– ५ अर्बको लागतमा नारायणी नदीमा तटबन्ध गरी बाढीको जोखिम अन्त्य र ‘सी-बीच मोडेल’ मार्फत व्यवस्थित जल पर्यटनको सुरुवात।
-फोहोरका डंगुर बनेका पुंगी र केरुङ्गा घोलहरूलाई सौन्दर्यकरण गरी मर्निङवाक र घुमफिर गर्ने आकर्षक स्थलमा रूपान्तरण।
– देवघाट सडकको सौन्दर्यकरण र आधुनिक विद्युतीय शवदाह गृह निर्माण।
-नवजागृति इको पार्क, अम्ब्रेला स्ट्रिट, स्टोनपार्क, जलदेवी टिकटक पार्क, गोलाघाट र सानोगढी, प्रज्ञा पार्क रामनगर, बिसहजार ताल, बाटुलीपोखरी जस्ता पर्यटकीय केन्द्रहरूको प्रवर्द्धन र ब्यवस्थापन ।
-पर्यटन एवं स्थानीय ब्यवसाय प्रवर्द्धनका लागि सामुदायिक होमस्टेको स्थापना गर्न प्रोत्साहन कार्यक्रम सन्चालन।
– विभिन्न बार सन्चालन हुने अब्यवस्थित हाटबजारको लागि उपयुक्त स्थानको ब्यवस्थापन एवं फुटपाथ ब्यवसायलाई उचित नियमन तथा ब्यवस्थापन।
-शहरका विभिन्न स्थानमा सार्वजनिक शौचालय एवं कलात्मक विसौनी तथा ढुंगे धारा तथा खानेपानीको ब्यवस्थापन।
६. खेलकुद र यातायात पूर्वाधार :
– निर्माणाधीन गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला र सबै वडाहरूमा स्थानीय खेलमैदानको निर्माण।
– भरतपुर एयरपोर्टको टर्मिनल भवन निर्माण र रनवे विस्तारको ऐतिहासिक योजना कार्यान्वयनको चरणमा।
– क्रिकेट लाई प्राथमिकता दिदेैं, विभिन्न राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरुको आयोजना एवं स्थानीय विधालयहरुमा क्रिकेट अभ्यास स्थलको निर्माण।
– महानगरिय रिंगरोड तथा शहरी ट्राफिक ब्यवस्थापन एवं सर्वसुलभ सवारी सन्चालन तथा ब्यबस्थापन,
-मेयर कप कृकेट मार्फत बिध्यालय खेल प्रोत्साहन
७. सुशासन र आर्थिक सबलीकरण
-राजस्व र अनुशासन: राजस्व संकलनमा ७२.६७ % ले वृद्धि र देशभरका पालिकामा ‘शून्य बेरुजु’
गरी वित्तीय सुशासनको मानक स्थापित।
– नेपाल सरकार र अन्य स्वतन्त्र निकायहरुले गरेको सर्वेक्षणमा पटक पटक सर्वोत्कृष्ट पालिकाको रुपमा घोषित।
– १३५ भन्दा बढी स्थानीय कानुनहरुको निर्माण र कार्यन्वयन।
-‘अन्तर्राष्ट्रिय मेयर अवार्ड’ लगायत विभिन्न पुरस्कारहरुबाट सम्मानित र विभिन्न विदेशी सहरहरू एवं देश भित्रकै पालिकाहरुसंग सँग भगिनी सम्बन्ध स्थापना।
-यातायात व्यवस्था कार्यालयको स्थापना र युवा स्वरोजगार तथा महिला उद्यमी प्रवर्द्धनका विशेष कार्यक्रम।
रेनु दाहालको २ कार्यकालले भरतपुर आज केवल एउटा सहर मात्र होइन, यो नेपालको विकास, हरियाली र समृद्धिको वास्तविक ‘राजधानी’ बन्ने दिशामा अग्रसर छ। भौतिक पूर्वाधार, वातावरणीय चेतना र सामाजिक न्यायको यो संगम नै वास्तविक ‘भरतपुर मोडेल’ हो।











